vaarbewezen.nl›Klein Vaarbewijs 2›Zeevaart-verdieping

Buiten KVB2-scope · voor verdieping

Zeevaart-verdieping

Deze stof valt buiten de officiële CBR-afbakening voor het KVB2-examen. Handig voor wie ook echt op zee gaat, maar je krijgt er geen examenvragen over.

⚠️ Let op — deze stof staat niet op het examen

De CBR-afbakening voor Klein Vaarbewijs 2 (ingangsdatum 1 januari 2020) beperkt de stof tot SRW (Westerschelde), SRE+BVA (alleen op de Eems-Dollard via art. 1 lid 4 SRE), BPR hoofdstuk 6 (Oosterschelde, IJsselmeer, Markermeer, IJmeer, Waddenzee) en SRKGT (Kanaal Gent–Terneuzen), plus de eindterm Navigatie (meteorologie, nautische bescheiden, koers- en plaatsbepaling). COLREGs Rules 5-17 buiten de Eems-Dollard, TSS als generieke leerstof, Beaufort-tabel en zee-lichten/-mistseinen vallen daar buiten. Deze sectie behoudt de stof voor wie verder wil kijken dan het examen.

Inhoud

⚓

COLREGs Regels 5-17

4 kaarten

💡

Navigatielichten op zee

2 kaarten

📯

Mistseinen op zee

1 kaart

🗺️

TSS en Nederlandse zeegebieden

2 kaarten

⏱️

Log vs GPS — STW vs SOG

1 kaart

🌬️

Meteorologie op zee (vervolg)

1 kaart

Buiten KVB2-scope

⚓ COLREGs Regels 5-17

Rules 5-8 Basis uitkijk, veilige vaart, risico en maatregelen

De fundamentele regels 5-8 vormen de basis van internationaal veilig varen: 1. RULE 5 UITKIJK HOUDEN (Lookout): - Definitie: TE ALLEN TIJDE uitkijk houden door elk schip - MANIER: Visueel EN door radar (als aanwezig) - DOEL: Vroeg zien van ander schip, obstakels, land - WAARSCHUWING: Automatic pilot is GEEN uitkijk! Iemand moet kijken! - PRAKTIJK: Als vis je niet ziet omdat je autopilot aan hebt, schuldig - STRAF: Boete + aansprakelijkheid 2. RULE 6 VEILIGE VAART (Safe Speed): - Definitie: Snelheid AANPASSEN aan omstandigheden - OMSTANDIGHEDEN: * Zichtbaarheid (mist = langzaam!) * Zeegangswelzijn * Verkeersdichtheid * Herkenning obstakels - REGEL: "Alle beschikbare middelen gebruiken" (radar, sonar, gps) - PRAKTIJK: Snelheid verminderen in mist, zelfs bij goed signaal - GEVAAR: Vol gas in mist = schuldig bij botsing 3. RULE 7 RISICO VAN AANVARING (Risk of Collision): - Definitie: ALLE BESCHIKBARE MIDDELEN gebruiken om risico te bepalen - MIDDELEN: * Radar/AIS (scheepsinfo) * Peiling (waar is ander schip?) * Afstand (hoe ver?) * Snelheid (hoe snel nadert het?) - CRITERIUM: Peiling ONVERANDERD + afstand KORTER = GEVAAR! - PRAKTIJK: Als peiling dezelfde blijft en afstand kleiner wordt, raken we elkaar! - WAARSCHUWING: Geldt ook voor wind, golven (niet alleen motorboten) 4. RULE 8 MAATREGELEN TER VOORKOMING (Action to Avoid Collision): - Definitie: RUIM EN VROEGTIJDIG uitwijken - KARAKTERISTIEK: "Decisively" = duidelijk uitwijken (klein stukje draait niet) - TIMING: VROEG (niet in laatste moment) - RICHTING: Meestal bakboord (links), tenzij COLREGs anders zeggen - SNELHEID: Mag verminderen (helpt bij uitwijken) - WAARSCHUWING: Smal kanaal = conservatief uitwijken (meer speling) - PRAKTIJK: Zodra je risico ziet, ruim uitwijken. Niet minimaal.

Rule 5 Uitkijk

Iemand kijkt altijd, radar controleren, niet alleen autopilot

Rule 6 Veilige vaart

Snelheid aanpassen mist/zeegang/verkeer

Rule 7 Risico bepalen

Peiling onveranderd + afstand kleiner = GEVAAR

Rule 8 Uitwijken

RUIM en VROEG, duidelijk manoeuvre, snelheid mag af

Onthoud

Rule 5-8 = basis veiligheid. Uitkijk, veilige snelheid, risico checken, ruim uitwijken.

💡 Rule 8 sleutel: "decisively" = DUIDELIJK uitwijken. Niet gierig.

Fout

Autopilot = uitkijk voltooid

Goed

Autopilot = stuurhulp, maar iemand MOET kijken (Rule 5)

Rules 9-10 Nauwe vaarwaters en verkeersscheidingsstelsels (TSS)

Regels 9-10 gelden in beperkte gebieden met veel verkeer: 1. RULE 9 NAUWE VAARWATERS (Narrow Channels): - Definitie: Smalle kanalen met beperkte manoeuvreermogelijkheid - VOORBEELDEN: Havenmondes, Westerschelde, kanalen, rivieren - GEDRAG: * RECHTSHOUDEN in je gedeelte van kanaal * NIET KRUISEN als mogelijk * Groot schip wijkt uit wanneer nodig * Klein schip (recreatie) wijkt voor groot schip - VERBOD: NIET voorbijgaan in smalle kanalen tenzij uitdrukkelijk toegestaan - WAARSCHUWING: Golfslag (van groot schip) kan klein schip omslaan! - PRAKTIJK: In Westerschelde blijf je rechts, klein wijkt groot 2. RULE 10 VERKEERSSCHEIDINGSSTELSELS (Traffic Separation Schemes, TSS): - Definitie: AANGEGEVEN VAARSTROKEN richting, meestal op kaart - VOORBEELDEN: Dover Strait TSS, Noordzee TSS, haven ingangen - GEDRAG: * VOLGEN aangegeven vaarstrook (IN de strook) * DWARS OVERSTEKEN mag, maar HAAKS mogelijk (kortste route) * SCHEIDINGSZONE (middle zone) = VERBODEN tenzij nood - VERBOD: NIET tegen stroom varen in TSS - WAARSCHUWING: TSS wijkt af van normale "rechts passeren"-regels - PRAKTIJK: Dover TSS = oostwaarts links, westwaarts rechts (tegengesteld!)

Rule 9 Nauwe vaarwater

Rechtshouden, niet kruisen, klein wijkt groot

Rule 10 TSS volgen

Vaarstrook in goede richting, haaks oversteken

TSS scheidingszone

Verboden zone midden, niet doorkruisen

TSS tegen stroom

NIET toegestaan

Voorbijgaan kanaal

VERBODEN tenzij TSS regel anders zegt

Onthoud

Rule 9 = kanaal rechtshouden, klein wijkt groot. Rule 10 = TSS volgen, haaks oversteken.

💡 TSS = veel scheepsverkeer + duidelijke stroken. Volg aanwijzingen kaart.

Fout

TSS scheidingszone mag gebruikt worden

Goed

TSS scheidingszone verboden (behalve nood of haaks oversteken)

Rules 12-15 Zeilschepen, oplopen, kruisende en tegengestelde koersen

Regels 12-15 definiëren voorrang tussen verschillende scheepstypen en koersen: 1. RULE 12 ZEILSCHEPEN ONDERLING: - REGEL: "Loef wijkt voor lij" - DEFINITIE: * Loef = schip dicht bij wind (tegen wind) * Lij = schip ver van wind (met wind) - PRAKTIJK: Loefzijlschip wijkt uit voor lijzijlschip - ANDERE REGEL: Stuurboord wijkt voor bakboord: * Schip met bakboordamwind wijkt voor schip met stuurboordamwind * Stuurboord = rechts, dus bakboord wijkt voor rechts - VOORBEELD: Je bakboord, ander stuurboord-amwind = hij wijkt 2. RULE 13 OPLOPEN (Overtaking): - Definitie: OPLOPEND SCHIP wijkt ALTIJD, ongeacht koersregels - REGEL: Oplopend schip = schip dat van ACHTER nadert - GEDRAG: Wijken (bakboord of stuurboord maakt niet uit) - BIJZONDER: In TSS = inhaalverbod! (geen voorbijgaan in stroken) - PRAKTIJK: Als je van achter iemand inhaalt, jij wijkt 3. RULE 14 RECHT TEGENGESTELDE KOERS: - Definitie: Twee schepen op tegenovergestelde koersen (hoofd-op) - GEDRAG: BEIDE draaien naar STUURBOORD (rechts) - REDEN: Zorgt dat uitwijken elkaar niet hinderen - WAARSCHUWING: "Hoofd-op" = 180° verschil, praktijk 165°-195° - PRAKTIJK: Je ziet koplampen (andere boot frontaal), beide naar rechts draaien 4. RULE 15 KRUISENDE KOERSEN: - Definitie: Twee schepen op onafhankelijke koersen (X-vorm) - REGEL: "Schip dat ander AAN STUURBOORD ziet wijkt uit" - PRAKTIJK: * Ander schip aan je rechts (stuurboord) = HE heeft voorrang, jij wijkt * Ander schip aan je links (bakboord) = jij hebt voorrang, hij wijkt - REDENERING: Stuurboord schip kan niet uitwijken (ander in weg), bakboord kan makkelijk draaien

Rule 12 Zeilschepen

Loef wijkt lij, bakboord wijkt stuurboord

Rule 13 Oplopen

Oplopend schip wijkt ALTIJD (van achter)

Rule 14 Tegengesteld

Hoofd-op = beide naar stuurboord (rechts)

Rule 15 Kruisende

Schip aan jouw stuurboord = hij voorrang, jij wijkt

TSS inhalverbod

Geen voorbijgaan in TSS vaarstroken

Onthoud

R12: loef wijkt lij. R13: oplopend wijkt. R14: hoofd-op beide rechts. R15: stuurboord voorrang.

💡 Rule 15 samengevat: "Zie ik ander schip aan mijn RECHTS, hij wint. Aan mijn LINKS, ik win."

Fout

In Rule 15 oplopend schip heeft voorrang

Goed

In Rule 15 schip aan je stuurboord heeft voorrang. Oplopen = Rule 13 (altijd wijken)

Rules 16-17 Maatregelen wijkend en koershoudend schip

Regels 16-17 definiëren HOUDEN van koers en manoeuvres: 1. RULE 16 MAATREGELEN WIJKEND SCHIP: - Definitie: Als jij MOET wijken (lager voorrang), wat doe je? - GEDRAG: * DUIDELIJK uitwijken (iedereen ziet het) * RUIM uitwijken (niet minimaal) * VROEGTIJDIG uitwijken (niet in het laatste moment) * SNELHEID mag afnemen (helpt) * VOORUIT toeren mag afnemen (traag maken) - WAARSCHUWING: "Zolang praktisch mogelijk" = je mag niet wachten tot botsing - PRAKTIJK: Zodra je weet dat je wijkt, START DE MANOEUVRE 2. RULE 17 MAATREGELEN KOERSHOUDEND SCHIP: - Definitie: Als jij NIET wijkt (hogere voorrang), hoe gedraag je je? - GEDRAG (NORMAAL): * KOERS BEHOUDEN (niet draaien, niet zigzaggen) * VAART BEHOUDEN (niet versnellen, niet vertragen) * REDEN: Ander schip WEET wat je doet = kan beter wijken - GEDRAG (NOOD, extreme situatie): * MAG UITWIJKEN ter voorkoming van botsing * Dit is ECHTER LAATSTE REDMIDDEL (niet standaard) * Bijvoorbeeld: wijkend schip wijkt niet = jij mag dan uitwijken - WAARSCHUWING: "To avoid by its manoeuvre alone" = koershoudend wikt NIET mee - PRAKTIJK: Jij hebt voorrang? Hou volhardt! Ander schip wijkt.

Rule 16 Wijken

DUIDELIJK, RUIM, VROEG. Snelheid mag af.

Rule 17 Koers houden

KOERS + VAART behouden (tenzij nood)

Rule 17 Nood uitweg

Mag uitwijken als wijkend schip niet wijkt

Manoeuvre timing

Wijkend schip START meteen, koershoudend herkennt dit

Onthoud

Rule 16: wijken = duidelijk ruim vroeg. Rule 17: koers houden tenzij nood.

💡 Rule 16 vs 17: wijker DOET IETS, koershouder DOET NIKS (tot nood).

Fout

Koershoudend schip mag snelheid verhogen ter voorkoming botsing

Goed

Koershoudend schip houdt koers + vaart. Mag ALLEEN in nood uitwijken

Buiten KVB2-scope

💡 Navigatielichten op zee

Navigatielichten motorschepen masthead, zij- en heklicht

Alle zeeschepen hebben standaard navigatielichten voor zichtbaarheid: 1. MASTHEAD LICHT (Toplicht): - KLEUR: WIT - ZICHTHOEK: 225° (= van 22.5° stuurboord via voor naar 22.5° bakboord achter) - BEREIK: 2-6 zeemijl (afhankelijk schipgrootte) - PLAATS: Bovenaan mast, centraal - BETEKENIS: Motorschip varend (geen zeil) - AANTAL: 1 masthead light - OPMERKING: Groot schip (>50m) = 2 masthead lights (achtereenvolgens) 2. ZIJLICHTEN (Port & Starboard lights): - BAKBOORD (LINKS): * KLEUR: ROOD * ZICHTHOEK: 112.5° (van voorkant tot 22.5° achter middenschip links) * BEREIK: 2 zeemijl - STUURBOORD (RECHTS): * KLEUR: GROEN * ZICHTHOEK: 112.5° (van voorkant tot 22.5° achter middenschip rechts) * BEREIK: 2 zeemijl - PLAATS: Aan zijkant scheepsromp - BETEKENIS: Indicates direction of approach (welke kant ben je) 3. HEKLICHT (Sternlight): - KLEUR: WIT - ZICHTHOEK: 135° (achter het schip, van 67.5° bakboord tot 67.5° stuurboord) - BEREIK: 2 zeemijl - PLAATS: Achterkant schip, top hekrail - BETEKENIS: Waar het schip WEG vaart HERKENNING IN PRAKTIJK: - Ik zie WIT licht recht vooruit + ROOD links + GROEN rechts = schip komt recht op mij af (hoofd-op collision!) - Ik zie WIT heklicht alleen = schip vaart weg van mij - Ik zie ROOD licht aan stuurboord = ander schip navigeert naar mijn RECHTS - Ik zie GROEN licht aan bakboord = ander schip navigeert naar mijn LINKS LICHTVOLGORDE BEREKEN: ALS JE ROOD + WIT MASTHEAD ZIET = bakboordschip benadert, je mag uitwijken ALS JE GROEN + WIT MASTHEAD ZIET = stuurboordschip benadert, hij mag uitwijken (je hebt voorrang) ALS JE ROOD + GROEN + WIT MASTHEAD ZIET = HOOFD-OP COLLISION (zeer gevaarlijk)

Masthead wit

225° zicht, 2-6 zeemijl bereik, motorschip

Bakboord rood

112.5° linkszijde, 2 zeemijl

Stuurboord groen

112.5° rechtszijde, 2 zeemijl

Heklicht wit

135° achter, 2 zeemijl bereik

Groot schip

2 masthead lights (voorkant + achterkant)

Onthoud

Wit masthead + rood+groen zij = motorschip. Kleur zij = welke kant schip gaat. Wit hek = waar het gaat.

💡 Herkenning: rood=links, groen=rechts (net als verkeerslicht).

Fout

Masthead licht rood

Goed

Masthead licht WIT. Rood en groen zijn zijlichten (bakboord/stuurboord)

Speciale lichtsituaties NUC, RAM, sleep, visserijlichten

Naast normale navigatielichten, zijn er speciale lichtsituaties voor beperkingen: 1. ANKERLICHT (Vessels at anchor): - KLEUR: WIT - ZICHTHOEK: 360° (rondom) - BEREIK: 2 zeemijl (kleine schepen), 3 zeemijl (grote) - PLAATS: Voorkant mast - FLASHING: Meestal steady (niet knipperend) - BETEKENIS: Schip ligt voor anker 2. NUC (Not Under Command) = ROER/MOTOR NIET WERKEND: - LICHTSITUATIE: ROOD over ROOD (twee rode lampen, verticaal gescheiden) - ZICHTHOEK: 360° (rondom zichtbaar) - BEREIK: 2 zeemijl - FLASHING: Soms knipperend (niet steeds steady) - BETEKENIS: Schip ONMANOEUVREERBAAR = wij moeten ALTIJD uitwijken! - GEDRAG: Ander schip heeft absolute voorrang (zelfs voor groot schip met voorrang!) 3. RAM (Restricted Ability to Manoeuvre) = MOEILIJK MANOEUVREREN: - LICHTSITUATIE: ROOD - WIT - ROOD (verticaal) - ZICHTHOEK: 360° (rondom) - BEREIK: 2 zeemijl - VOORBEELDEN: Baggerschip, laadkraanschip, onderwaterkabelreparatie - GEDRAG: Andere schepen wijken uit (meer voorzorg dan normal, minder dan NUC) - WAARSCHUWING: ROOD-WIT-ROOD = niet normaal, check kaart 4. SLEEPVERBAND OP ZEE (Towing): - FORMATIE: Sleepschip VOOR, gesleept schip ACHTER (aan touw) - SLEEPLENGTE <200m: * SLEEPSCHIP: 2 masthead lights (normal motorschip lights) * GESLEEPT SCHIP: NUC lichten (rood-rood) + zijlichten + heklicht - SLEEPLENGTE >200m: * SLEEPSCHIP: 3 masthead lights (driehoeksformatie boven, iets hoger dan normal 2) * GESLEEPT SCHIP: NUC lichten + zijlichten + heklicht * EXTRA: Geel heklicht (speciale sleepmarkering achter sleepdraad) - REDEN: Lange sleep is waarschuwing voor heel groot stel 5. VISSERIJLICHTEN (Fishing vessels): - TRAWLER (sleep-netten): * ROOD over WIT (twee lichten, verticaal) * 360° zicht * BETEKENIS: Netten uit, manoeuvreren moeilijk - VISTUIG UIT (palen/korven): * GROEN over WIT (twee lichten, verticaal) * 360° zicht * BETEKENIS: Tuig in water, manoeuvreren moeilijk - GEDRAG: Wijken uit voor visboten (gelijkaardig RAM)

Ankerlicht

Wit 360°, schip ligt voor anker

NUC rood-rood

Roer/motor niet werkend, ABSOLUTE voorrang, wij wijken

RAM rood-wit-rood

Moeilijk manoeuvreren (baggerschip etc), wijken

Sleep <200m

2 masthead sleepschip, NUC lights gesleept schip

Sleep >200m

3 masthead sleepschip, GEEL heklicht achterkant

Trawler rood-wit

Netten uit, moeilijk manoeuvreren

Vistuig groen-wit

Korven/palen uit, moeilijk manoeuvreren

Onthoud

NUC rood-rood = absolute voorrang. RAM rood-wit-rood = wijken. Sleep >200m = 3 masthead + geel hek.

💡 NUC vs RAM: rode paren = roer gebroken, wijken! Rood-wit-rood = moeilijk maar niet kapot, voorzichtig.

Fout

Rode-rode lichten = sleepverband

Goed

Rood-rood = NUC (niet manoeuveerbaar). Sleepverband = 2 masthead op sleepschip

Buiten KVB2-scope

📯 Mistseinen op zee

Mistseinen en aankondigingen zoekmerk signaalhoorn

In MIST en beperkt zicht zijn geluidssignalen cruciaal omdat lichten niet volstaan: 1. MOTORSCHIP VAREND IN MIST: - SIGNAAL: 1 LANG SEIN (≥4.5 seconden) - INTERVAL: Elke 2 minuten (120 seconden) - DOEL: Kunt mij horen, ik ben motorschip - WAARSCHUWING: Moet je horen op afstand 2+ zeemijl - PRAKTIJK: Regelmatig "LUUUU" geluid uit hoorn (diep) 2. ZEILSCHIP VAREND IN MIST: - SIGNAAL: 1 LANG + 2 KORTE seinen - INTERVAL: Elke 2 minuten - DOEL: Ik ben zeilschip (langzamer, moeilijker manoeuvreerbaar) - PRAKTIJK: "LUUU-tuu-tuu" (lang + twee kort) - REDEN: Zeilschip krijgt meer voorzorg (kan niet snel remmen) 3. SCHIP VOOR ANKER IN MIST (KLEIN, <100m): - SIGNAAL: BELSLAAN (rinkelen bel) - INTERVAL: Elke 1 minuut - DUUR: 5 seconden bel (kort maar helder) - DOEL: Ik lig stil, let op! - PRAKTIJK: "Ding-ding-ding-ding-ding" ritme 4. SCHIP VOOR ANKER IN MIST (GROOT, >100m): - SIGNAAL 1: GONG (diep resonerend geluid) ACHTER - SIGNAAL 2: BEL vooraan - INTERVAL: Elke 1 minuut - VOLGORDE: Bel (voorkant) DAARNA gong (achterkant), 5 sec interval - DOEL: Groot schip, merk beide uiteinden - PRAKTIJK: Voorkant "ding" dan achterkant "boem" - REDEN: Groot schip mogelijk niet heel schiplengte zichtbaar in mist 5. NUC / RAM / SLEEP / VISBOTEN IN MIST: - SIGNAAL: 1 LANG + 2 KORTE seinen (net als zeilschip!) - INTERVAL: Elke 2 minuten - REDEN: Moeilijk manoeuvreerbaar = extra waarschuwing - PRAKTIJK: "LUUU-tuu-tuu" (identiek zeilschip) - WAARSCHUWING: Dit verschilt van zeilschip VISUEEL (lichten), maar GELUID is gelijk 6. LOODSVAARTUIG (LOODSKOTTER) IN MIST: - SIGNAAL: 4 KORTE SEINEN (H = dit is morsecode H voor "Help") - INTERVAL: Elke 2 minuten - DOEL: Loodskotter zoekt schip om loods af/op te zetten - PRAKTIJK: "tuu-tuu-tuu-tuu" (snel achtereenvolgens) - WAARSCHUWING: Loodskotter heeft speciale status, wijken graag PRACTIJK MISTPROTOCOL: Zoeken in mist stappen: 1. HOOR "LUUU" = motorschip benadert, pas snelheid aan 2. HOOR "LUUU-tuu-tuu" = zeilschip of RAM/NUC, meer voorzorg 3. HOOR "ding-ding-ding" = anker DICHTBIJ, zeer voorzichtig 4. HOOR "tuu-tuu-tuu-tuu" = loodskotter zoekt schip VEILIGHEIDSMAATREGEL MIST: - SNELHEID minimaal (6 knopen of minder) - RADAR gebruiken (indien aanwezig) - MISTHOORN blazen als vereist (je schip ook teken geven!) - GELUID afluisteren (VHF kan helder zijn in mist) - ANKEREN ALS NODIG (beter veilig dan bang)

Motorschip mist

1 lang sein elke 2 min

Zeilschip mist

1 lang + 2 kort elke 2 min

Ankerlicht klein <100m

Belslaan elke 1 min (5 sec)

Ankerlicht groot >100m

Bel voorkant DAARNA gong achterkant, elke 1 min

NUC/RAM/sleep/vis mist

1 lang + 2 kort elke 2 min

Loodskotter mist

4 korte seinen (H) elke 2 min

Onthoud

Motor = lang. Zeil/NUC/RAM = lang+2kort. Anker klein = bel. Anker groot = bel+gong. Loods = 4 kort.

💡 Mist signaal geheugensteun: meer dan motor? Voeg 2 korte toe (zeilschip moeilijker).

Fout

Zeilschip mist = 1 lang sein

Goed

Zeilschip mist = 1 lang + 2 kort (meer waarschuwing vanwege moeilijker manoeuvreren)

Buiten KVB2-scope

🗺️ TSS en Nederlandse zeegebieden

Traffic Separation Schemes (TSS) vaarstroken en regels

TSS systemen zijn ervoor om scheepsverkeer te ordenen in drukke zeeën: 1. BASISKENMERK TSS: - DEFINITIE: Aangegeven vaarstroken met EENRICHTINGSVERKEER - DOEL: Verkeer ordenen (scheepsverkeer in één kant, tegengesteld in andere strook) - WAAR: Smalle zeeën met veel verkeer (Dover Strait, Noordzee, Middellandse Zee) - KAART: TSS aangegeven met PIJLEN en GESTIPPELDE LIJNEN 2. VAARSTROOK VOLGEN (Inbound Traffic): - REGEL: Volg DE strook in de AANGEGEVEN RICHTING - WAARSCHUWING: Tegen stroom in TSS = VERBODEN (Rule 10 COLREG) - GEDRAG: Blijf IN de strook (niet op rand/grens) - VOORBIJGAAN: In TSS = VERBODEN (behalve nood) - PRAKTIJK: TSS Dover = oostwaarts links, westwaarts rechts 3. DWARS OVERSTEKEN TSS (Crossing Traffic Separation Scheme): - REGEL: Mag dwars, maar HAAKS zoveel mogelijk - REDEN: Haaks = kortste route = snelste weg uit TSS - GEDRAG: Niet diagonaal, maar recht oversteken - WAARSCHUWING: Scheidingszone (middle lane) = VERBODEN (niet voor transit) - PRAKTIJK: Je staat rechts van TSS, wilt naar links → oversteek haaks 4. SCHEIDINGSZONE (Separation Zone): - DEFINITIE: Lege strook TUSSEN twee tegengestelde verkeersstroken - GEBRUIK: VERBODEN voor doorgang (tenzij nood) - REDEN: Buffer zone om botsingen in zone te voorkomen - NOOD UITZONDERING: Zeeziekte, motorpech = mag door scheidingszone - PRAKTIJK: Witte/rode gestippelde lijn op kaart = scheidingszone, niet gebruiken 5. INBOUND & OUTBOUND TERMINOLOGY: - INBOUND: Verkeer naar doel/haven (meestal bepaalde richting) - OUTBOUND: Verkeer weg van doel/haven (tegengestelde richting) - SCHEIDING: Duidelijke lijnmarkeringen (pijlen geven richting) BELANGRIJKSTE TSS VOORBEELDEN: a) DOVER STRAIT TSS (Noordzeekanaal tussen Engeland-Frankrijk): - DRUKSTE ter wereld - Drie stroken: oostwaarts (rechts), scheidingszone, westwaarts (links) - Regel: oostwaarts schepen rechts, westwaarts links - WAARSCHUWING: Tegengesteld aan normale "rechts passeren" b) NOORDZEE TSS (voor gaspplatforms): - Meerdere stroken rondom installaties - Scheidingszones strikt (dichtbij installatiesgevaar) c) NEDERLANDSE KUST TSS: - Geen vaste TSS langs Nederlandse kust - BEL wel VHF-verplicht (VTS monitoren) - Vrijere vaarwegen, maar regels per gebied

TSS volgen

EENRICHTING, NIET tegen stroom

TSS oversteken

HAAKS zoveel mogelijk

Scheidingszone

VERBODEN tenzij nood

TSS voorbijgaan

VERBODEN (behalve nood)

Dover Strait

Oostwaarts rechts (tegengesteld normaal!)

Onthoud

TSS = stroken volgen (eenrichting), haaks oversteken, scheidingszone verboden.

💡 TSS regel: volg de strook in de aangegeven richting. Dwars oversteken? Zo haaks mogelijk. Scheidingszone? Alleen bij nood of als de regels dat toestaan.

Fout

TSS scheidingszone mag gebruikt voor snelste route

Goed

TSS scheidingszone verboden (buffer zone between traffic)

Nederlandse zeegebieden Waddenzee, IJsselmeer, Westerschelde VTS

Nederland heeft drie belangrijke zeegebieden met eigen karakteristieken: 1. WADDENZEE (noordoost Nederland, tussen eilanden en Duitsland): - KARAKTERISTIEK: Ondiep (0-5 meter waterdiepte) - DROOGVALLEN: Groot deel valt droog bij laagwater - DIEPTEGRENZEN: * Diep: 5-8 meter (scheepsvarende kanalen) * Matig: 1-5 meter (recreatie voorzichtig) * Ondiep: <1 meter (VERBODEN zonder zeer ondiepe boot) - EILANDEN: Terschelling, Ameland, Schiermonnikoog, Rottumeroog, Borkum (Duitse grens) - GETIJDEN: Zeer sterke getijden (tot 2m verschil), snelle stroom - REGELEMENT: BPR (binnenwateren, niet zee) - ZICHTBAARHEID: Mist frequent (maritiem polair) - VAARBAAK: Rode bakens (SIGNI systeem!) - VTS: Niet verplicht (klein gebied) 2. IJSSELMEER (centraal Nederland, kunstmatig meer achter Afsluitdijk): - KARAKTERISTIEK: BINNENWATER, niet zee! - DIEPTE: 2-20 meter (voormalige Zuiderzee bodem) - GROOTTE: 1100+ km² (groot meer) - REGELEMENT: BPR (niet zee) - ZEILGEBIED: Popular (veel zeilboten recreatie) - BIJZONDERHEID 1: Zwerfijsperiode (oktober-maart) * Ijs kan afbreken van dijk * Navigatie gevaarlijk als ijsschollen drijven * Diepte kan plotseling minder worden door ijs - BIJZONDERHEID 2: Windeffecten * Zeer open water (geen beschutting) * Wind kan grote golven veroorzaken (meer dan diepte suggereert) * Windstoten kataliseren golven - KANALEN AANSLUITEND: Amsterdam-Rijnkanaal (naar Utrecht), Markermeer (klein meer) - VTS: Niet standaard (binnenwater) 3. WESTERSCHELDE (grens Nederland-België, toegang Antwerpen): - KARAKTERISTIEK: ESTUARIUM (zee-rivier mix) - ZOUTWATER: Zee-invloed (getijden sterk) - REGELEMENT: SRW (specifiek, zeer streng) - DIEPTE: Variabel (7-20m hoofdvaargeul, veel ondiep) - ENGTES: Hansweert (zeer smal), Vlissingen (ingang) - SLUIZEN: Terneuzen (naar kanaal naar Noord-Brabant), Sas van Gent (naar Belgische grens) - PILOT (LOODS): VERPLICHT voor zeeschepen >135m of >12m hoogte - VHF VERPLICHT: Alle schepen, kanaal 14 verkeersafspraken - KLEIN WIJKT GROOT: Absolue regel (recreatie wijkt beroepsverkeer) - TSS AANWEZIG: Ja, maar binnen SRW regels (strikter) - STROMING: Zeer sterk (rivierachtig, tot 2+ knopen) - ZICHTBAARHEID: Mist frequent (maritiem polair + estuarium) - VERKEER: Groot scheepsverkeer (Antwerpen haven 2e Europa) VERGELIJK SAMENGEVAT: | Gebied | Type | Diepte | Regelement | VTS | TSS | Bijzonder | |--------|------|--------|-------------|-----|-----|----------| | Waddenzee | Zee | 0-8m | BPR | Nee | Nee | Droogvallen, getijden | | IJsselmeer | Meer | 2-20m | BPR | Nee | Nee | Zwerfijs, wind open | | Westerschelde | Estuarium | 7-20m | SRW | Ja | Ja | Pilot, klein wijkt groot | PRACTIJK NAVIGATIE TIPS: 1. WADDENZEE: Controleer dieptegrenzen kaart! Droogvalkaarten gebruiken. Getijden berekenen EXACT. 2. IJSSELMEER: Winter voorzichtig (ijs). Zomer wind meenemen in planning. Geen VTS check nodig. 3. WESTERSCHELDE: VHF CONSTANT aan. Pilot aanroepen als >135m. Klein wijkt groot (ALTIJD). Stroom mee/tegen berekenen.

Waddenzee

Ondiep 0-8m, droogvallen, getijden sterk, BPR, mist

IJsselmeer

Meer 2-20m, zwerfijs winter, wind open water, BPR

Westerschelde

Estuarium 7-20m, SRW steng, Pilot >135m, VHF verplicht, klein wijkt groot

Waddenzee droogval

Kaart checken voor dieptegrenzen, bij laagwater niet bevaarbaar

IJsselmeer ijs

Oktober-maart: zwerfijs van dijk, diepte plotseling minder

Westerschelde stroom

Rivierachtig, tot 2+ knopen, meenemen in planning

Onthoud

Waddenzee = ondiep+droogval. IJsselmeer = meer+ijs+wind. Westerschelde = estuarium+SRW+Pilot+stroom.

💡 Nederlandse zeegebieden: Waddenzee (zee maar ondiep), IJsselmeer (meer, ijs winter), Westerschelde (zee+rivier mix, SRW streng).

Fout

Westerschelde heeft normale BPR regelement

Goed

Westerschelde heeft SRW (specifieker en strikter, Pilot verplicht, VHF verplicht)

Buiten KVB2-scope

⏱️ Log vs GPS — STW vs SOG

Log vs GPS schipsnelheid versus grondsnelheid

Dit is een veelgemaakte verwarring, vooral bij sterke stroming. 1. LOG / snelheidsmeter - Meet STW: Speed Through Water, dus snelheid door het water. - Een impeller of sensor meet waterstroming langs het schip. - Handig voor verbruik en vaargedrag van het schip. 2. GPS - Meet SOG: Speed Over Ground, dus snelheid over de grond/kaart. - Inclusief het effect van stroom. - Handig voor aankomsttijd, routeplanning en controle of je werkelijk opschiet. VOORBEELD MET STROOM MEE: Je vaart 5 knopen door het water en hebt 1 knoop stroom mee. - STW/log = 5 knopen - SOG/GPS = 6 knopen VOORBEELD TEGENSTROOM: Je vaart 5 knopen door het water en hebt 1 knoop stroom tegen. - STW/log = 5 knopen - SOG/GPS = 4 knopen VOORBEELD DRIJVEN MET DE STROOM: Je motor staat uit en je drijft mee met 2 knopen stroom. - STW/log kan rond 0 knopen liggen - SOG/GPS toont ongeveer 2 knopen over de grond Voor navigatie en aankomsttijd kijk je dus naar SOG. Voor wat het schip door het water doet kijk je naar STW.

LOG (STW)

Schipsnelheid door water impeller meet waterdoorstroming

GPS (SOG)

Snelheid over grond satellieten meten werkelijke positieverandering

Met stroom

LOG=5kn, GPS=6kn (sneller naar bestemming)

Tegen stroom

LOG=5kn, GPS=4kn (langzamer naar bestemming)

Drijven in stroom

LOG rond 0kn, GPS toont snelheid over grond

Navigatie beslissingen

Gebruik GPS (werkelijke vooruitgang), niet LOG

Onthoud

LOG = door water. GPS = over grond. LOG +/- stroom = GPS.

💡 STW is geen CBR-examen-begrip, maar wel handig op zee voor verbruik en zuivere schipsnelheid.

Fout

GPS en LOG geven altijd dezelfde snelheid

Goed

GPS en LOG geven verschillende getallen als er stroom is. Verschil = stroomsnelheid

Buiten KVB2-scope

🌬️ Meteorologie op zee (vervolg)

Beaufortschaal zeegebied en golfhoogte relaties

De Beaufortschaal meet windkracht en golfhoogte, cruciaal voor zeegebeurtenissen: 1. BEAUFORTSCHAAL TABEL (relevante waarden voor zeenavigatie): Kracht 0 (WINDSTILTE): - Wind: 0 knopen - Zee: Glas, geen golven - Zicht: Perfect Kracht 1-2 (KALM): - Wind: 1-6 knopen - Zee: Kleine golfjes (0.3m) - Zicht: Uitstekend Kracht 3-4 (MATIG/VRIJ): - Wind: 7-16 knopen - Zee: Matige golven (0.5-1.5m) - Zicht: Goed - Scheepvaart: Normaal bevaarbaar Kracht 5 (VRIJ HARD): - Wind: 17-21 knopen - Zee: Zeer golvige zee (2-2.5m) - Zicht: Goed - Scheepvaart: Voorzichtig (golfslag schomt op) Kracht 6 (HARD) ← BELANGRIJK VOOR ZEEGEBIED DREMPEL: - Wind: 22-27 knopen - Zee: Hoge golven (3-4m), spray begint - Zicht: Matig (spray) - Scheepvaart: GEVAARLIJK voor kleine boten - WAARSCHUWING: Zeegebied report (KNMI) geeft ">6" = ga niet uit - Regel: Kracht 6+ = niet uit in open zee (recreatie) Kracht 7-8 (ZEER HARD/STORMACHTIG): - Wind: 28-40 knopen - Zee: Zeer hoge golven (4-7m), schuim en spray overal - Zicht: Slecht (water in lucht) - Scheepvaart: VERBODEN voor kleine boten - WAARSCHUWING: Alleen grote schepen, professioneel Kracht 9+ (STORM/ORKAAN): - Wind: 40+ knopen - Zee: Chaotische golven, compleet wit water - Zicht: Zeer slecht - Scheepvaart: COMPLEET VERBODEN 2. GOLFHOOGTE RELATIE WINDKRACHT & STRIJKLENGTE: - DEFINITIE STRIJKLENGTE: Afstand over water waarin wind waait (zonder land) - REGEL: Hoe groter strijklengte, hoe HOGER golven - FORMULE BENADERING: Golfhoogte ≈ √(strijklengte_km) × windkracht_factor PRAKTIJKVOORBEELDEN: a) IJsselmeer (strijklengte max 30km): - Windkracht 6 + 30km strijklengte = golven tot 2-3m (niet 4m) b) Noordzee (strijklengte 200+ km): - Windkracht 6 + 200km strijklengte = golven tot 4-5m (veel hoger!) c) Open ocean (strijklengte 1000+ km): - Windkracht 5 (17 knopen) + oceaan strijklengte = golven tot 3-4m 3. ZEEGEBIED REPORT (KNMI Weatherfax): - FORMAT: "Zeegebied Dogger: Wind NW 5 stijgend naar 6, zee 1-2 meter stijgend naar 2-3 meter" - BETEKENIS: * NW = windrichting * 5 stijgend naar 6 = windkracht trend * Golven 1-2 meter trend - PRAKTIJK: "Stijgend naar 6" = voorbereiding nemen, mogelijk wegkomen voordat te erg - WAARSCHUWING: ">6 verwacht" = niet uitvaren zonder goede reden 4. GOLFPERIODE (hulpinfo): - DEFINITIE: Tijd tussen twee golftoppen (seconden) - RELATIE: Langere periode = golven van ver weg (moeilijker) - KORTE PERIODE (5-7s): Lokale wind, minder gevaarlijk - LANGE PERIODE (10-15s): Zwellingen van verre storm, veel gevaarlijker - PRAKTIJK: Zeegebied report zegt soms "deining" = lange golven van ver weg

Beaufort 0-2

Kalm tot matig, golven <1m, perfect zicht

Beaufort 3-4

Matig, golven 0.5-1.5m, goed zicht, normaal bevaarbaar

Beaufort 5

Vrij hard, golven 2-2.5m, spray begint, voorzichtig

Beaufort 6+

Hard+, golven 3m+, ZEEGEBIED DREMPEL, klein schip uit zee

Strijklengte effect

Meer strijklengte = hoger golven (IJsselmeer <Noordzee)

Golfperiode

Korte (5-7s) lokaal. Lange (10-15s) zwelling verre storm (gevaarlijker)

Onthoud

Beaufort 6+ = grens voor kleine boten op zee. Golfhoogte hangt af windkracht + strijklengte. Lange periode = gevaarlijker.

💡 Zeegebied regel: "stijgend naar 6" = voorbereiding. ">6 verwacht" = thuis blijven (recreatie).

Fout

IJsselmeer met windkracht 6 = zelfde golven als Noordzee

Goed

IJsselmeer smaller (strijklengte 30km) = lager golven. Noordzee groter (strijklengte 200km) = veel hoger golven

Deze stof is verplaatst uit de kerncursus tijdens de KVB2 CBR-audit (mei 2026) om de examenstof scherp aan de CBR-afbakening (ingangsdatum 1 januari 2020) te laten aansluiten. Voor de officiële examenstof zie de cursus op /leren en de examen-info op /examen-info/kvb2.

Even geduld...

vaarbewezen.nl›Klein Vaarbewijs 2›Zeevaart-verdieping

Buiten KVB2-scope · voor verdieping

Zeevaart-verdieping

Deze stof valt buiten de officiële CBR-afbakening voor het KVB2-examen. Handig voor wie ook echt op zee gaat, maar je krijgt er geen examenvragen over.

⚠️ Let op — deze stof staat niet op het examen

Inhoud

⚓

COLREGs Regels 5-17

4 kaarten

💡

Navigatielichten op zee

2 kaarten

📯

Mistseinen op zee

1 kaart

🗺️

TSS en Nederlandse zeegebieden

2 kaarten

⏱️

Log vs GPS — STW vs SOG

1 kaart

🌬️

Meteorologie op zee (vervolg)

1 kaart

Buiten KVB2-scope

⚓ COLREGs Regels 5-17

Rules 5-8 Basis uitkijk, veilige vaart, risico en maatregelen

Rule 5 Uitkijk

Iemand kijkt altijd, radar controleren, niet alleen autopilot

Rule 6 Veilige vaart

Snelheid aanpassen mist/zeegang/verkeer

Rule 7 Risico bepalen

Peiling onveranderd + afstand kleiner = GEVAAR

Rule 8 Uitwijken

RUIM en VROEG, duidelijk manoeuvre, snelheid mag af

Onthoud

Rule 5-8 = basis veiligheid. Uitkijk, veilige snelheid, risico checken, ruim uitwijken.

💡 Rule 8 sleutel: "decisively" = DUIDELIJK uitwijken. Niet gierig.

Fout

Autopilot = uitkijk voltooid

Goed

Autopilot = stuurhulp, maar iemand MOET kijken (Rule 5)

Rules 9-10 Nauwe vaarwaters en verkeersscheidingsstelsels (TSS)

Rule 9 Nauwe vaarwater

Rechtshouden, niet kruisen, klein wijkt groot

Rule 10 TSS volgen

Vaarstrook in goede richting, haaks oversteken

TSS scheidingszone

Verboden zone midden, niet doorkruisen

TSS tegen stroom

NIET toegestaan

Voorbijgaan kanaal

VERBODEN tenzij TSS regel anders zegt

Onthoud

Rule 9 = kanaal rechtshouden, klein wijkt groot. Rule 10 = TSS volgen, haaks oversteken.

💡 TSS = veel scheepsverkeer + duidelijke stroken. Volg aanwijzingen kaart.

Fout

TSS scheidingszone mag gebruikt worden

Goed

TSS scheidingszone verboden (behalve nood of haaks oversteken)

Rules 12-15 Zeilschepen, oplopen, kruisende en tegengestelde koersen

Rule 12 Zeilschepen

Loef wijkt lij, bakboord wijkt stuurboord

Rule 13 Oplopen

Oplopend schip wijkt ALTIJD (van achter)

Rule 14 Tegengesteld

Hoofd-op = beide naar stuurboord (rechts)

Rule 15 Kruisende

Schip aan jouw stuurboord = hij voorrang, jij wijkt

TSS inhalverbod

Geen voorbijgaan in TSS vaarstroken

Onthoud

R12: loef wijkt lij. R13: oplopend wijkt. R14: hoofd-op beide rechts. R15: stuurboord voorrang.

💡 Rule 15 samengevat: "Zie ik ander schip aan mijn RECHTS, hij wint. Aan mijn LINKS, ik win."

Fout

In Rule 15 oplopend schip heeft voorrang

Goed

In Rule 15 schip aan je stuurboord heeft voorrang. Oplopen = Rule 13 (altijd wijken)

Rules 16-17 Maatregelen wijkend en koershoudend schip

Rule 16 Wijken

DUIDELIJK, RUIM, VROEG. Snelheid mag af.

Rule 17 Koers houden

KOERS + VAART behouden (tenzij nood)

Rule 17 Nood uitweg

Mag uitwijken als wijkend schip niet wijkt

Manoeuvre timing

Wijkend schip START meteen, koershoudend herkennt dit

Onthoud

Rule 16: wijken = duidelijk ruim vroeg. Rule 17: koers houden tenzij nood.

💡 Rule 16 vs 17: wijker DOET IETS, koershouder DOET NIKS (tot nood).

Fout

Koershoudend schip mag snelheid verhogen ter voorkoming botsing

Goed

Koershoudend schip houdt koers + vaart. Mag ALLEEN in nood uitwijken

Buiten KVB2-scope

💡 Navigatielichten op zee

Navigatielichten motorschepen masthead, zij- en heklicht

Masthead wit

225° zicht, 2-6 zeemijl bereik, motorschip

Bakboord rood

112.5° linkszijde, 2 zeemijl

Stuurboord groen

112.5° rechtszijde, 2 zeemijl

Heklicht wit

135° achter, 2 zeemijl bereik

Groot schip

2 masthead lights (voorkant + achterkant)

Onthoud

Wit masthead + rood+groen zij = motorschip. Kleur zij = welke kant schip gaat. Wit hek = waar het gaat.

💡 Herkenning: rood=links, groen=rechts (net als verkeerslicht).

Fout

Masthead licht rood

Goed

Masthead licht WIT. Rood en groen zijn zijlichten (bakboord/stuurboord)

Speciale lichtsituaties NUC, RAM, sleep, visserijlichten

Ankerlicht

Wit 360°, schip ligt voor anker

NUC rood-rood

Roer/motor niet werkend, ABSOLUTE voorrang, wij wijken

RAM rood-wit-rood

Moeilijk manoeuvreren (baggerschip etc), wijken

Sleep <200m

2 masthead sleepschip, NUC lights gesleept schip

Sleep >200m

3 masthead sleepschip, GEEL heklicht achterkant

Trawler rood-wit

Netten uit, moeilijk manoeuvreren

Vistuig groen-wit

Korven/palen uit, moeilijk manoeuvreren

Onthoud

NUC rood-rood = absolute voorrang. RAM rood-wit-rood = wijken. Sleep >200m = 3 masthead + geel hek.

💡 NUC vs RAM: rode paren = roer gebroken, wijken! Rood-wit-rood = moeilijk maar niet kapot, voorzichtig.

Fout

Rode-rode lichten = sleepverband

Goed

Rood-rood = NUC (niet manoeuveerbaar). Sleepverband = 2 masthead op sleepschip

Buiten KVB2-scope

📯 Mistseinen op zee

Mistseinen en aankondigingen zoekmerk signaalhoorn

Motorschip mist

1 lang sein elke 2 min

Zeilschip mist

1 lang + 2 kort elke 2 min

Ankerlicht klein <100m

Belslaan elke 1 min (5 sec)

Ankerlicht groot >100m

Bel voorkant DAARNA gong achterkant, elke 1 min

NUC/RAM/sleep/vis mist

1 lang + 2 kort elke 2 min

Loodskotter mist

4 korte seinen (H) elke 2 min

Onthoud

Motor = lang. Zeil/NUC/RAM = lang+2kort. Anker klein = bel. Anker groot = bel+gong. Loods = 4 kort.

💡 Mist signaal geheugensteun: meer dan motor? Voeg 2 korte toe (zeilschip moeilijker).

Fout

Zeilschip mist = 1 lang sein

Goed

Zeilschip mist = 1 lang + 2 kort (meer waarschuwing vanwege moeilijker manoeuvreren)

Buiten KVB2-scope

🗺️ TSS en Nederlandse zeegebieden

Traffic Separation Schemes (TSS) vaarstroken en regels

TSS volgen

EENRICHTING, NIET tegen stroom

TSS oversteken

HAAKS zoveel mogelijk

Scheidingszone

VERBODEN tenzij nood

TSS voorbijgaan

VERBODEN (behalve nood)

Dover Strait

Oostwaarts rechts (tegengesteld normaal!)

Onthoud

TSS = stroken volgen (eenrichting), haaks oversteken, scheidingszone verboden.

💡 TSS regel: volg de strook in de aangegeven richting. Dwars oversteken? Zo haaks mogelijk. Scheidingszone? Alleen bij nood of als de regels dat toestaan.

Fout

TSS scheidingszone mag gebruikt voor snelste route

Goed

TSS scheidingszone verboden (buffer zone between traffic)

Nederlandse zeegebieden Waddenzee, IJsselmeer, Westerschelde VTS

Waddenzee

Ondiep 0-8m, droogvallen, getijden sterk, BPR, mist

IJsselmeer

Meer 2-20m, zwerfijs winter, wind open water, BPR

Westerschelde

Estuarium 7-20m, SRW steng, Pilot >135m, VHF verplicht, klein wijkt groot

Waddenzee droogval

Kaart checken voor dieptegrenzen, bij laagwater niet bevaarbaar

IJsselmeer ijs

Oktober-maart: zwerfijs van dijk, diepte plotseling minder

Westerschelde stroom

Rivierachtig, tot 2+ knopen, meenemen in planning

Onthoud

Waddenzee = ondiep+droogval. IJsselmeer = meer+ijs+wind. Westerschelde = estuarium+SRW+Pilot+stroom.

💡 Nederlandse zeegebieden: Waddenzee (zee maar ondiep), IJsselmeer (meer, ijs winter), Westerschelde (zee+rivier mix, SRW streng).

Fout

Westerschelde heeft normale BPR regelement

Goed

Westerschelde heeft SRW (specifieker en strikter, Pilot verplicht, VHF verplicht)

Buiten KVB2-scope

⏱️ Log vs GPS — STW vs SOG

Log vs GPS schipsnelheid versus grondsnelheid

LOG (STW)

Schipsnelheid door water impeller meet waterdoorstroming

GPS (SOG)

Snelheid over grond satellieten meten werkelijke positieverandering

Met stroom

LOG=5kn, GPS=6kn (sneller naar bestemming)

Tegen stroom

LOG=5kn, GPS=4kn (langzamer naar bestemming)

Drijven in stroom

LOG rond 0kn, GPS toont snelheid over grond

Navigatie beslissingen

Gebruik GPS (werkelijke vooruitgang), niet LOG

Onthoud

LOG = door water. GPS = over grond. LOG +/- stroom = GPS.

💡 STW is geen CBR-examen-begrip, maar wel handig op zee voor verbruik en zuivere schipsnelheid.

Fout

GPS en LOG geven altijd dezelfde snelheid

Goed

GPS en LOG geven verschillende getallen als er stroom is. Verschil = stroomsnelheid

Buiten KVB2-scope

🌬️ Meteorologie op zee (vervolg)

Beaufortschaal zeegebied en golfhoogte relaties

Beaufort 0-2

Kalm tot matig, golven <1m, perfect zicht

Beaufort 3-4

Matig, golven 0.5-1.5m, goed zicht, normaal bevaarbaar

Beaufort 5

Vrij hard, golven 2-2.5m, spray begint, voorzichtig

Beaufort 6+

Hard+, golven 3m+, ZEEGEBIED DREMPEL, klein schip uit zee

Strijklengte effect

Meer strijklengte = hoger golven (IJsselmeer <Noordzee)

Golfperiode

Korte (5-7s) lokaal. Lange (10-15s) zwelling verre storm (gevaarlijker)

Onthoud

Beaufort 6+ = grens voor kleine boten op zee. Golfhoogte hangt af windkracht + strijklengte. Lange periode = gevaarlijker.

💡 Zeegebied regel: "stijgend naar 6" = voorbereiding. ">6 verwacht" = thuis blijven (recreatie).

Fout

IJsselmeer met windkracht 6 = zelfde golven als Noordzee

Goed

IJsselmeer smaller (strijklengte 30km) = lager golven. Noordzee groter (strijklengte 200km) = veel hoger golven